انسان-اشرف مخلوقات

مقدمه:
در ابتدا به خلاصه‏اي از اوضاع محشور شدن انسانها و وضعيت آنها در بهشت و جهنم، از ديدگاه قرآن به عنوان مقدمه اشاره مي‏شود. اما وضعيت محشور شدن انسان‏ها همراه با رهبري كه در دنيا پذيرفته‏اند(1) به صورت سراسيمه(2) و مانند ملخ‏ها در هم و مختلط(3) و حالت مست و هوش و عقل از دست داده(4) در حالي كه همراه با مأموران الهي(5) و پرده‏ها كنار رفته است محشور مي‏شوند(6) و مجرمين در صف جداگانه قرار گرفته‏اند(7) و كسي حق حرف زدن ندارد(8)، اما جهنمي‏ها روسياه، سرافكنده به غل و زنجير كشيده شده و غبار آلود و اشك ريزان مي‏باشند(9) ولي بهشتي‏ها با صورت خندان، و درخشان و سفيد(10) و شاداب و زيبا در عرصه قيامت حاضر مي‏شوند(11). بعد از اين مقدمه جواب را در سه بخش جداگانه بيان مي‏كنيم:
الف) وضع سني مردم در روز محشر:
از قرآن و روايات و دلائل عقلي مي‏توان استفاده كرد كه در همان سني كه از دنيا رفته‏اند، محشور مي‏شوند(12) اما از قرآن به سه آيه اشاره مي‏شود.
1- بار ديگر در صور دميده مي‏شود ناگهان آنها از قبرها شتابان به سوي (دادگاه) پروردگارشان مي‏روند(13). از اين آيه استفاده مي‏شود كه با آخرين سني كه از دنيا رفته‏اند، محشور مي‏شوند.
2- "و اينكه رستاخيز آمدني است، و شكي در آن نيست و خداوند تمام كساني را كه در قبرها هستند زنده مي‏كند(14)". اين آيه هم ظاهرش اين است كه با همان بدن و همان سني كه از دنيا رفته‏اند محشور مي‏شوند.
3- آيه‏اي ديگري هم داريم كه بر اين مطلب دلالت دارد "روز قيامت روزي است كه كودكان را پير مي‏كند(15)". معلوم مي‏شود كودك هم بين آنها وجود دارد كه طولاني بودن روز قيامت كه پنجاه هزار سال است باعث پيري آنها مي‏شود(16).
ب) روايات
در روايتي چنين مي‏خوانيم "كما تموتون تحشرون" آنچنان كه مي‏ميريد (و در سني كه از دنيا مي‏رويد) محشور مي‏شويد(17). از پيامبر اسلام (ص) نقل شده كه طفلي كه در كودكي از دنيا رفته دستور داده مي‏شود وارد بهشت شود، او مي‏گويد پدر و مادرم هم بايد همراه من وارد شوند(18) اين حديث نشان مي‏دهد كه قبل از ورود در بهشت و جوان شدن كودك در همان سني كه از دنيا رفته، يعني در سن كودكي محشور مي‏شود.
ج) از ديد عقل
خرد اقتضا مي‏كند كه انسان در سني كه از دنيا رفته است محشور شود. زيرا بدني كه عصاره و فشرده همه بدنهاي دوران عمر است در حقيقت هميشه با روح بوده و از هر جهت تناسب و سنخيت با آن دارد و روح تنها با آن مي‏تواند (مأنوس) باشد و اين مأنوسيت با آخرين لحظات عمر بدن بيشتر خواهد بود، لذا جا دارد كه انسان در همان سني كه از دنيا رفته است محشور شود.(19)
ب) وضعيت سني بهشتي‏ها:
از آيات قرآن استفاده مي‏شود كه در بهشت درد سر و خستگي و پيري وجود ندارد(20) و از آياتي كه در مقدمه ذكر شد مي‏توان حدس زد كه بهشتي‏ها در بهترين سني كه قابل تصور است زندگي مي‏كنند، اما در روايات در بعضي از آنها به صورت كلي بيان شده كه انسانها در بهشت (اعم از زن و مرد) جوان هستند چنانكه امام جواد (ع) فرمود: "لان اهل الجنة يكونون شباناً(22)(21) اهل بهشت همه (مرد و زن) جوان محشور مي‏شوند (و در بين آنها پير مرد و پير زن وجود ندارد).
در روايات ديگري مساله مشخص‏تر بيان شده، پيامبر اسلام فرمود: كه مردان بهشتي در سن 33 سالگي و حوريه و زنان بهشتي در سن 16 سالگي مي‏باشند(23). اين روايت ظاهرش عموميت دارد، شامل همه ساكنين در بهشت مي‏شود.
ج) وضعيت سني جهنمي‏ها:
در مورد جهنمي‏ها به روايت و آيه‏اي خاصي برخورد نشد كه مساله را بيان كند ولي از آيات و ادله‏اي عقلي كه در قسمت سن محشور شدگان در روز قيامت مطرح شد مي‏توان استفاده كرد كه با همان سن وارد جهنم مي‏شوند چون با بدني كه تا آخرين لحظه گناه نموده‏اند، بدني كه عصاره و فشره همه بدنهاي دوران عمر است و در حقيقت هميشه با روح بوده بايد عذاب شود كه همان سني است كه از دنيا رفته‏اند، و مساله جوان شدن سن بهشتي‏ها تفضلي است از جانب خداوند كه در بهشت رنج و محنت و پيري نباشد و الا بهشتي هم قاعدةً بايد در همان سني كه از دنيا رفته‏اند محشور شوند - البته اگر جواني هم وارد جهنم شود كه معلوم نيست چون طبق صريح قرآن "روز قيامت آنقدر طولاني است كه كودكان را پير مي‏كند(24)" بر اثر عذاب كه باعث مي‏شود لحظه به لحظه پوست بدنشان عوض شود(25) اين جوان هم حالت و چهره پيران را پيدا مي‏كند، چنانكه قرآن مي‏فرمايد: "از سوز آتش پوستهاي صورت دوزخيان جمع و لبها از هم باز و دندآنهاآشكار مي‏شود (مانند سر گوسفندي كه آن را روي آتش مي‏گيرند).
در نتيجه جواب سؤال اين شد كه مردم در روز محشر و قيامت با همان سني كه از دنيا رفته‏اند محشور مي‏شوند، و اما بهشتي‏ها جوان مردان در سن 33 سالگي و زنان و حوريه‏ها در سن 16 سالگي، ولي جهنمي‏ها اگر بعد از صحنه قيامت جوان باقي بماند (كه مشكل است) صورت پيران را پيدا مي‏كنند.
منابع جهت مطالعه بيشتر:
1- معاد، محسن قرائتي، انتشارات اسلامي وابسته به جامعه مدرسين، تمام كتاب.
2- زندگي جاويد، استاد مطهري، انتشارات صدرا، تمام كتاب.
3- معاد از نظر روح و جسم، محمد تقي فلسفي، هيأت نشر معارف اسلامي، بخش دوم.
4- معاد، آيةاللَّه دستغيب، انتشارات جزائري، ص141.
5- سراي ديگر، آيةاللَّه دستغيب، انتشارات جزائري.
6- معاد و جهان پس از مرگ، استاد ناصر مكارم شيرازي، مطبوعات هدف، ص338 به بعد.
پي نوشت ها:
1) اسراء/71.
2) معراج/44.
3) قمر/8.
4) حج/3.
5) ق/20.
6) طارق/9.
7) حج/1.
8) مرسلات/35.
9) معاد محسن قرائتي، ص396.
10) عبس/38.
11) قيامت/22.
12) اينكه گفته شد مردم در آخرين سني كه از دنيا رفته‏اند محشور مي‏شود در صورتي است كه به صورت انسان محشور شوند چون عداي در روز قيامت صورت انساني ندارند، چنانكه در ذيل آيه 18 سوره نباء كه مي‏فرمايد: "مردم بطور فوج فوج وارد محشر مي‏شوند"، حديثي نقل شده است كه شخصي از پيامبر (ص) در مورد اين آيه سؤال كرد، رسول خدا گريست و فرمود: سؤال مهمي كردي سپس چنين ادامه داد، مردم در قيامت ده گونه محشور مي‏شوند.
1- شايعه سازان، به صورت ميمون.
2- حرام خوران به صورت خوك.
3- ربا خواران واژگون.
4- قاضي ناحق كور.
5- خود خواهان مغرور به صورت كر و لال.
6- عالم بي عمل، در حال جويدن زبان خود.
7- همسايه آزار دست و پا بريده.
8- خبر چين آويخته به شاخه‏هاي آتش.
9- عياشان، بدبوتر از مردار.
10- مستكبران در پوششي از آتش محشور مي‏شوند.
(تفسير صافي، ج5، ص275، منشورات مؤسسه الاعلمي للمطبوعات و مجمع البيان ذيل آيه 18 نباء).
13) يس/51.
14) حج/7.
15) مُزّمل/17.
16) معارج/4.
17) ر.ك: مرتضي مطهري، راههاي اثبات وجود خدا (انجمن اسلامي دانشجويان، اول، 63) ص216.
18) شرح لمعه شهيد اول و ثاني، (مكتبة العلمية) ج2، ص52.
19) معاد و جهان پس از مرگ، استاد مكارم شيرازي، (مطبوعات هدف) ص338.
20) فاطر/34.
21) الشباب جمع شاب و كذلك الشبان و الشباب الحداثه الصحاح، ج1، ص151.
22) احتجاج علي طبرسي، (ناشر انتشارات اسوه) ج2، ص478.
23) معاد، آيةاللَّه دستغيب (ره)، ص141.
24) مزمل/17.
25) نساء/56.

منبع: http://www.andisheqom.com